Όσον αφορά το βόρειο κομμάτι της αμερικάνικης ηπείρου, η επέκταση του πεδίου των φύλων φαίνεται να αφορά μόνο τις ιθαγενείς φυλές. Αυτές που κατά καιρούς απομόνωσαν, εκτόπισαν και κατέσφαξαν; Αυτές.
Στη φυλή των Μπλάκφουτ στον Καναδά υπάρχουν οι – κρατηθείτε – Ninauposkitzipxpe, ένα τρίτο φύλο με κάπως έμμεσο τρόπο. Ο όρος σημαίνει “γυναίκα με καρδιά άντρα” και αναφέρεται σε γυναίκες που δεν υπόκεινται στους ίδιους περιορισμούς με τα άλλα μέλη του ίδιου βιολογικού φύλου. Οι Ninauposkitzipxpe, ωστόσο, δεν ντύνονται όλες με ανδρικά ρουχά.
Η σχετικά γνωστή φυλή των Μοχάβε, έχει μία ιδιαίτερη θρησκευτική καταγωγή που αποκρυσταλλώθηκε στην κουλτούρα τους. Ο μύθος της δημιουργίας τους, ξεκινάει από μία εποχή στην οποία οι άνθρωποι δεν ήταν διαχωρισμένοι σε φύλα και σεξουαλικότητες. Κατά συνέπεια, εκτός από τους άνδρες και τις γυναίκες, οι Μοχάβε αναγνωρίζουν και τους Hwame (γυναίκες που αυτοχαρακτηρίζονται “άνδρες”) και Alyha (άνδρες που αυτοχαρακτηρίζονται “γυναίκες”).
Λίγο πιο δίπλα στον γεωγραφικό χώρο των ΗΠΑ, η φυλή των Zuni έχει τους Lhamana. Οι Lhamana ήταν ένα τρίτο φύλο που αποτελούνταν από άντρες με “γυναικείες” συνήθειες και ενδυμασία, που αποτελούσαν άτομα υψηλής σημασίας για τη φυλή των Zuni, καθώς θεωρείτο ότι είχαν αυξημένες ικανότητες σε πολιτικά, θρησκευτικά και καλλιτεχνικά ζητήματα. Ο χαρακτηρισμός κάποιων συνηθειών των Lhamana ως “γυναικείων” είναι κάπως προβληματικός, καθώς για τους Zuni, δραστηριότητες όπως το πλέξιμο και η κεραμική θεωρούνταν αμιγώς “ανδρικές”. Η πιο διάσημη Lhamana ήταν η We’wha που διέμεινε για αρκετό καιρό ως αντιπρόσωπος στην Ουάσινγκτον, όπου κανείς δεν κατάλαβε ότι δεν ήταν γυναίκα.
Στους Ναβάχο συναντούμε τους Nadleehi και Dilbaa. Οι Nadleehi είναι άνδρες που φέρουν ταυτόχρονα το αρσενικό και το θηλυκό Πνεύμα. Οι Dilbaa είναι γυναίκες που φέρουν το αρσενικό πνεύμα, ενώ και οι δύο μαζί συνιστούν ένα ανεξάρτητο τρίτο φύλο, καθώς θεωρείται πως συνενώνουν και τα δύο φύλα σε ένα άτομο. Αντίστοιχα με τους Nadleehi, οι Lakota έχουν τους Winkte, άνδρες που φέρουν και τα δύο πνεύματα. Οι Winkte απασχολούνται με οικιακές εργασίες, ενώ κομβική είναι και η θέση τους στις θρησκευτικές τελετές. Οι Winkte θεωρούνται οι θεματοφύλακες της προφορικής παράδοσης των Lakota.
Η τελευταία περίπτωση των ΗΠΑ, δεν θα άνηκε στις ΗΠΑ αν το 1959 δεν είχαν προσαρτήσει τη Χαβάη ως 50η πολιτεία. Με την προσάρτηση, η Χαβάη κυριαρχήθηκε και από τις δυτικότροπες απόψεις για τα φύλα, οδηγώντας σε διακρίσεις απέναντι στους Mahu. Οι Mahu είναι άνδρες και γυναίκες της φυλής των Κανάκα Μαολί, που είχαν συνήθειες κι απ’ τα δύο φύλα, ενώ θεωρούνταν ιεροί/-ες και είχαν ρόλους εκπαιδευτικών και θεματοφυλάκων της παράδοσης, όμοια με τους Winkte. Μετά η Χαβάη απέκτησε ρεπουμπλικάνους.
Λίγο πιό κάτω, στο Μεξικό, στη χερσόνησο της Οαχάκα, οι Ζαποτέκ έχουν τους Muxe. Οι Muxe είναι άνδρες που φορούν μέικ-απ ή πλήρη γυναικεία ενδυμασία και απασχολούνται είτε σε “γυναικεία” επαγγέλματα ή σε επιχειρηματικές θέσεις. Ωστόσο, ο όρος σήμερα έχει διευρυνθεί και περιλαμβάνει και τους ομοφυλόφιλους άνδρες.
Στην περίεργη ιστορία των Ίνκας στο Περού, εμφανίστηκαν οι Quariwarmi, σαμάνοι τρίτου φύλου που καθοδηγούσαν τις τελετές του Chuqui Chinchay, ενός ανδρόγυνου θεού. Κατ’ αναλογία, το ντύσιμό τους ήταν ανδρόγυνο για να συμβολίζει τον τρίτο χώρο μεταξύ αρσενικού-θηλυκού, παρελθόντος-παρόντος, ζωής-θανάτου, που για τη μυθολογία των Άνδεων θεωρούνταν πηγή της δημιουργίας. Χωρίς να μας προκαλεί κάποια έκπληξη, φονεύθηκαν από τους Ισπανούς κατακτητές για σοδομισμό.
Έχει αλλάξει άραγε η κατάσταση για τα φύλα στον νότο της αμερικάνικης ηπείρου από τότε; Οι απαντήσεις ποικίλουν. Στον Άγιο Δομίνικο το 1970 αποκαλύφθηκε μία γενετική μετάλλαξη σε ένα μέρος του πληθυσμού που οδήγησε στη γέννηση παιδιών με γυναικεία βιολογικά χαρακτηριστικά σε μικρή ηλικία, τα οποία ανέπτυσαν ανδρικά βιολογικά χαρακτηριστικά σε εφηβική ηλικία. Αντί να υιοθετήσουν όμως “ανδρική” ταυτότητα, επέλεγαν να ζήσουν ως Guevedoche (“όρχεις στα 12”), ένα τρίτο φύλο. Αντί να εξοστρακιστούν, η κοινωνία του Άγιου Δομίνικου τους έχει ενσωματώσει πλήρως, ξεχωρίζοντας μάλιστα ιδιαίτερες αρμοδιότητες για Guevedoche.
Απ’ την άλλη, πιό νότια που έχουμε το φαινόμενο των Τραβεστί, η κοινωνική αντιμετώπιση δεν είναι ίδια. Οι Τραβεστί είναι γεννημένοι άνδρες που υιοθετούν “γυναικείες” συμπεριφορές και ελκύονται από “αρρενωπούς” άνδρες, αλλά σε αντίθεση με τις τρανς, δεν θεωρούν τους εαυτούς τους “γυναίκες”, προτιμώντας να αυτοχαρακτηρίζονται ομοφυλόφιλοι. Οι Τραβεστί δεν είθισται να κάνουν εγχείρηση αλλαγής φύλου, αλλά αρκούνται στην ορμονοθεραπεία και τα εμφυτεύματα σιλικόνης για να αφομοιώσουν τα γυναικεία χαρακτηριστικά. Τα κρούσματα βίας εναντίον τους είναι πολλά και ο κοινωνικός εξοστρακισμός τους κάνει να απασχολούνται κυρίως ως sex workers.
