Σε κάποια γωνιά του ίντερνετ υπάρχει ένα κείμενο – απ’ αυτά που διαβάζεις και δεν ξαναβρίσκεις ποτέ – το οποίο ασκεί δριμεία κριτική στην εγχώρια εκδοχή των χίπστερς. Ο αρθρογράφος, παρά τη θόλωση που αναπόφευκτα επιφέρει ο φακός του μονόκλ, πετυχαίνει διάνα στο να απογυμνώσει το υποκείμενο απ’ τα 5λεπτα φτιασίδια του tumblr και των σενιαρισμένων προφίλ, αποκαλύπτωντας από κάτω ούτε λίγο ούτε πολύ τον Προμηθέα μπουζουκτζή, την τόσο τυραννημένη φιγούρα του νεοελληνισμού που δισκοβολεί πιάτα με γαρύφαλλα για να δηλώσει την αλήθεια που αποκόμισε για τον ανθρώπινο ψυχισμό απ’ τον αγώνα του με τους Θεούς. Στη συνήθη περίπτωση, Θεούς εννοεί τις “αδερφές”, τους “εβραίους” και τους “μασόνους” που όλοι μαζί σχημάτισαν τραστ κατά του κάθε Μπάμπη για να τον τιμωρήσουν που κατέβασε τη φωτιά στα σαββατόβραδα.
Όταν μιλάμε για μεταμοντέρτια μιλάμε για την καψούρα στον ύστερο ελληνικό καπιταλισμό, για το πώς βιώνεται εν τέλει το τραύμα της απόρριψης και του ανεκπλήρωτου έρωτα εν τω μέσω τηλεοράσεων, ραδιοφώνων, κινητών τηλεφώνων και μόντεμ. Και με συμπόνοια αναλύουμε τη γελοιότητά αυτή.
Ο φιλόσοφος Fredric Jameson θεωρεί θεμελιώδες χαρακτηριστικό αυτού που ονομάζεται μεταμοντέρνο “την απάλειψη του παλιότερου διακριτικού συνόρου μεταξύ της υψηλής και της λεγόμενης μαζικής εμπορικής κουλτούρας”. Για να το κάνουμε τάλιρα, οι ίδιοι άνθρωποι που ξεκίνησαν το βράδυ τους από διάλεξη στο Μέγαρο Μουσικής με θέμα τις πολιτισμικές επιπτώσεις της οικονομικής κρίσης, εύκολα καταλήγουν μεθυσμένοι στον Μπάτμαν να απολαμβάνουν αυτές τις επιπτώσεις δια στόματος και μουγκρητών του Στέλιου Καζαντζίδη. Συγκεκριμένα, ένας τέτοιος συνδυασμός είναι πια must, η κάθε φανφάρα που διατυπώνεται απ’ την πνευματική ηγεσία του τόπου έχει πίσω της καθημερινή έρευνα πεδίου επί σειρά δεκαετιών. Θα έλεγε κανείς ότι δοκιμάζουν gonzo journalism, αλλά δυστυχώς οι εγχώριοι ακαδημαϊκοί είθισται να είναι πολύ φλώροι για να κάνουν gonzo και πολύ εκτός τόπου και χρόνου για να κάνουν journalism.
Όμως δεν μιλάμε για μεταμοντέρνο, μιλάμε για μεταμοντέρτια. Και ο λόγος που δεν τα αποκαλούμε “παγκοσμιοποιημένα” ή “προχωρημένα” ντέρτια είναι ότι όσα μπιχλιμπίδια κι αν απαλλοτριώσουν απ’ τον παγκόσμιο πολιτισμό, θα παραμένουν εθνικό φαινόμενο και θα διαπερνούνται απ’ όλα τα χαρακτηριστικά του “περιούσιου λαού της αδικημένης ψωροκώσταινας”.
Στην εγχώρια εθνική φαντασία, ο ελληνικός λαός, πάντα άντρακλας και μόρτης, χρειάστηκε όλες τις δυνάμεις του κόσμου για να κατασταλεί. Αντίστοιχα, ο Έλληνας, πάντα άντρακλας και μόρτης, χρειάστηκε να δεχθεί τα οργανωμένα πυρά των παγκόσμιων λόμπι που μεταξύ άλλων γέννησαν τον φεμινισμό για να οπλίσει μια undercover Πόρνη της Βαβυλώνας, την “πουτάνα στην ψυχή”, τη Δαλιδά που μόνο αυτή μπορούσε να αφοπλίσει τον σύγχρονο αυτό Σαμσών, ο οποίος “συγκροτήθηκε δια της αντιστάσεως” και κατάφερε να ανοίξει ένα ψιλικατζίδικο όλο δικό του.
Και να τα μπουζούκια και τα καψουροτράγουδα, να το αλκοόλ ολημερίς κι οληνυχτίς, να που μιλάει με τα παλληκάρια και βουρ να τον βοηθήσουν. Να οι γενικεύσεις και τα καθολικά συμπεράσματα για τη φύση της γυναίκας που αν δεν υπήρχε, θα ήμασταν ακόμα στον Κήπο της Εδέμ με πίτσες και μπύρες, σεξουαλικοί ασκητές ή απενοχοποιημένα γκέι. Να οι έντονες χειρονομίες, τα “αχ βαχ”, τα “άτιμε ντουνιά, άτιμη κοινωνία”, οι ζημιές στα σκυλάδικα και το synth μπουζουκάκι.
Όμως τι λέμε, αυτά μιλούν μόνο για λαϊκοειδείς μαγαζάτορες, για μεσήλικες και άνω ή έστω για τα παιδιά τους που συνειδητά κόπιαραν αυτές τις συμπεριφορές. Σε καμία περίπτωση αυτά δεν αφορούν τους κατοίκους των πόλεων, 20-40 χρονών, με την πανεπιστημιακή τους μόρφωση και την έφεση στις τηλεπικοινωνίες, θαμώνες των in στεκιών της πόλης και κοινωνούς της πληροφορίας κάθε ψαγμένου event. Αυτοί κι αυτές ζουν τα πράγματα πολύ διαφορετικά, έχοντας αφομοιώσει τις πτυχές του πολιτισμού που εγείρουν προβληματισμούς στη διαμόρφωση του χαρακτήρα. Ας αναρωτηθεί κανείς όμως, πώς βλέπουμε αυτές τις φιγούρες να διασκεδάζουν; Πώς αντιμετωπίζουν τα πάρτυ, τις προβολές, τις εκθέσεις, τις συναυλίες αλλά και τους χωρισμούς, τις απορρίψεις, τον βαρύ καημό;
